Ćwiczenie 2 | Wydział Chemii

Ćwiczenie 2

Logowanie zdalne, pliki w chmurze, poczta i komunikator

Celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności logowania się do zdalnego systemu, oraz przesyłania wiadomości i plików przy użyciu różnych protokołów i programów, również z wykorzystaniem chmury ( ang. cloud hosting).

LOGOWANIE, czyli jak znaleźć się tam gdzie nas nie ma?

Komputer, przyktórym obecnie pracujesz to dla Ciebie system lokalny. Jeśli chcesz poznać jego nazwę, spójrz na etykietę znajdującą się na jednostce głównej, prawdopodobnie przeczytasz tam coś w rodzaju: eto05, eto 14, czy też eto26. A teraz spójrz na komputery, przy których siedzą Twoi koledzy: każdy komputer ma swoją unikalną nazwę. Wszystkie komputery, przy których obecnie nie pracujesz są dla Ciebie systemami zdalnymi. Czasami zdarzy się, że niektóre programy nie będą działały lub po prostu ich nie będzie w systemie, przy którym pracujemy, ale jeśli na jakimś serwerze (systemie zdalnym) te programy są dostępne, to można się tam zalogować i z nich skorzystać.


Zalogować się "gdzieś" można na wiele sposobów. Podczas logowania się będziemy musieli podać nazwę użytkownika (login) - w naszym przypadku będzie to "testowy" i hasło (password), które zostanie podane przez prowadzącego. Aby mieć pewność, że nikt nie będzie w stanie "podsłuchać" w sieci naszego hasła, do zalogowania się musimy skorzystać z programu, który pozwoli nam "osłonić" (ukryć przez zaszyfrowanie) nasze hasło, podczas logowania się. Najlepiej jest skorzystać z programu SSH. Program ssh jest potężnym narzędziem, które pozwala nie tylko na zalogowanie się do zdalnego systemu, ale potrafi też w dowolny sposób nas przy tym bronić, otwierać dodatkowe połączenia, sterować całą transmisją danych podczas połączenia, a nawet przesyłać pliki. Posiada całe mnóstwo opcji - z których wcale nie skorzystamy ;-)
 

Skupimy się na najprostszej rzeczy: chcemy zalogować się na na komputer prowadzącego zajęcia (są to odpowiednio komputery o nazwach:

  • eto01 w sali C211,
  • eto21 w sali C213,
  • eto41 w sali C311,

w dalszej części instrukcji dla ilustracji poleceń będzie używana nazwa eto01 (Ty użyj komputera odpowiedniego dla Twojej sali)

Uruchamiamy Terminal np. skrótem klawiszowym Ctrl-Alt-t lub szukamy go w Panelu głównym:


Otworzy się okno terminala, gdzie wpisujemy polecenie:

ssh testowy@eto01

(ssh to polecenie, testowy to nasz login, a eto01 to nazwa komputera, na który właśnie się logujemy, znak @ ("at") zawsze wstawiamy przed nazwą komputera, czy też serwera - na pewno spotkałeś się z tym już w adresach poczty elektronicznej).

Przy pierwszym wydaniu tego polecenia pojawi się ostrzeżenie, że po raz pierwszy łączymy się z tym serwerem i czy aby na pewno chcemy kontynuować. Będzie to wyglądało tak:


 

My oczywiście chcemy się zalogować, dlatego odpowiadamy yes (należy wpisać całe to słowo). Po twierdzącej odpowiedzi pojawi się komunikat, że od tej pory serwer eto01 będzie traktowany przez nasz komputer jako "znany nam serwer" i pojawi się pytanie o hasło:

Wpisujemy zatem hasło podane nam przez prowadzącego. UWAGA! Podczas wpisywania hasło nie będzie widoczne na ekranie!

Jeżeli wpiszemy hasło bezbłędnie na pewno uda nam się zalogować. Od tego momentu wszelkie akcje, które podejmiemy będą się wykonywały na odległym serwerze (zdalnym systemie), a nie na komputerze, przy którym siedzimy. Po skończonej pracy z takiego zdalnego systemu należy się wylogować. Służą do tego polecenia: exit, logout, bye (wpisujemy je w terminalu) lub kombinacja klawiszy Ctrl+D - wszystkie powinny zadziałać tak samo.

Jak sprawdzić, w którym systemie obecnie się znajdujemy?

Może się zdarzyć, że po kilkunastu wykonanych poleceniach i przy wielu uruchomionych programach będziemy się zastanawiać, czy w którymś terminalu jesteśmy zalogowani do jakiegoś zdalnego systemu, czy pracujemy lokalnie. Można bardzo łatwo to sprawdzić, by w ten sposób uniknąć różnych nieprzyjemności .
Aby sprawdzić, gdzie obecnie się znajdujemy (w danym terminalu) wystarczy spojrzeć na tak zwany znak zachęty. Przyjrzyj się terminalowi, w którym się logowałeś do zdalnego systemu. Po lewej stronie powinna tam być wymieniona nazwa komputera, na którym jesteś zalogowany; będzie tam np.
eto01. Jeśli pracujesz w terminalu lokalnym, powinna być widoczna nazwa Twojej lokalnej jednostki np. eto05.


Czasami może się zdarzyć, że znak zachęty będzie wyglądał inaczej i nie będzie widać, gdzie właściwie się znajdujemy. Wtedy należy w terminalu wpisać polecenie: hostname

Po wykonaniu tego polecenia system wypisze nam, jak nazywa się komputer, na który jesteśmy w tym terminalu zalogowani. 

Zadanie:

Otwórz na ekranie dwa terminale.

  • w jednym zaloguj się na serwer eto01 (lub eto21, lub eto41)
  • w drugim pozostań na systemie lokalnym.

Następnie wykonuj równolegle w obu terminalach proste polecenia:

  • w,
  • who,
  • finger,
  • whoami,
  • ps -ef,
  • top (polecenie top kończymy naciskając klawisz q lub kombinacje CTRL+C)

Przedyskutuj podobieństwa i różnice.

 

PRZESYŁANIE PLIKÓW

Na hoście lokalnym kliknij ikonę folderu o nazwie „Katalog domowy” z lewej strony ekranu.


 

Otworzy się okno graficzne. Kliknij teraz prawym klawiszem myszy i utwórz nowy plik nadając mu nazwę: imie.nazwisko (np. anna.nowak; użyj swoich danych, ale bez polskich znaków). Ikona pliku powinna pojawić się w Twoim katalogu domowym (w systemie lokalnym) .

Wykorzystaj komendę scpterminalu lokalnym do przesłania właśnie utworzonego pliku z systemu lokalnego na komputer prowadzącego zajęcia (eto01 w C213, eto21 w C211 i eto41 w C311).

Polecenie do wpisania (każdy znak jest ważny):

scp ./nazwa.pliku testowy@eto01:~/

Budowa tego polecenia jest następująca: POLECENIE(spacja)PIERWSZY_ARGUMENT(spacja)DRUGI_ARGUMENT

scp - polecenie (komenda)

./nazwa.pliku -  lokalizacja i nazwa pliku źródłowego; ./ - ścieżka oznaczająca lokalizację pliku źródłowego (. (kropka) - oznacza katalog bieżący, ~ (tylda) - oznacza katalog domowy, a np. ~/praca/ oznaczałby katalog o nazwie "praca", leżący bezpośrednio w katalogu domowym)

testowy@eto01:~/ - nazwa użytkownika i nazwa komputera na który przesyłamy plik (system zdalny) w postaci login@komputer oraz lokalizacja, w której ma znaleźć się przesyłany plik, czyli tu katalog domowy (~) Uwaga! Jeśli chcielibyśmy, aby przesyłany plik zmienił nazwę "w locie" należy wpisać na końcu polecenia nową nazwę: .....~/nowa_nazwa_pliku, a jeśli nie napiszemy nic plik zachowa swoją oryginalną nazwę.

W obu terminalach napisz polecenie „ls -la”. Przedyskutuj podobieństwa i różnice.

Pobierz z konta użytkownika testowy na komputerze prowadzącego (np. komputer eto01 w C213) plik o nazwie czytaj.txt nie zmieniając jego nazwy.

Podpowiedź: użyj polecenia scp, jednak tym razem będzie ona działało w drugą stronę: pierwszy argument będzie określał użytkownika, lokalizację i nazwę pliku na komputerze zdalnym a drugi jego lokalizację i nazwę po przesłaniu. Pamiętaj, że jeśli chcesz przesłać plik do bieżącej lokalizacji, czli do katalogu, w którym się aktualnie znajdujesz, jako lokalizację możesz podać po prostu kropkę :)

PLIKI w CHMURZE i GOOGLE DRIVE

Przechowywanie plików w chmurze to rozwiązanie, z którego coraz chętniej wszyscy korzystamy. Usługi w chmurze dostarczane są przez największe firmy IT na świecie takie jak Microsoft, Google i Apple, ale również przez mniejsze wyspecjalizowane firmy (np. Dropbox, Box, 4shared, itd). Na zajęciach będziemy korzystali z Google Drive w ramach Google Apps dla Szkół i Uczelni.

Google Drive (Dysk Google) wyewoluował z Dokumentów Google co ma ogromną zaletę w postaci funkcji edycji dokumentów (również grupowo) online. Google Drive umożliwia nam otwarcie bezpośrednio z przeglądarki wielu rodzajów plików. Oferuje także skaner OCR (ang. Optical Character Recognition), który umożliwia rozpoznawanie tekstu w zeskanowanych dokumentach oraz technologię rozpoznawania obrazów przydatną podczas wyszukiwania zdjęć. W systemie Linux będziemy korzystali z Google Drive za pośrednictwem przeglądarki WWW. W systemach Windows i Mac OS X, a także na systemach mobilnych opartych Androidzie można zainstalować dodatkową aplikacje do synchronizacji plików z dyskiem lokalnym ale nie jest ona niezbędna do wykorzystania Google Drive.

Otwórz stronę http://www.google.pl/ - zaloguj się do Google i wybierz Dysk:

Obsługa Google Drive jest bardzo prosta. Po lewej na stronie WWW znajduje się przycisk UTWÓRZ służący do tworzenia nowych elementów. Obok znajduje się przycisk do wgrywania plików lub folderów z dysku twardego. Do wgrania plików można użyć także metody Drag and Drop, czyli Przeciągnij i Upuść. Pod przyciskami znajduje się kolumna kategorii, służących do wyświetlania odpowiednio posegregowanych plików.

Mój dysk - pozwala rozwinąć strukturę folderów na wzór eksploratora Windows

Udostępnione dla mnie - tam zebrane są wszystkie pliki i foldery, do których dostęp przyznali nam inni użytkownicy

Z gwiazdką -  dokumenty, pliki i foldery oznaczone gwiazdką

Ostatnie - ostatnio otwierane/edytowane/modyfikowane dokumenty, pliki i foldery

Kosz - usunięte elementy

 

Zadanie:

Utwórz na Google Drive katalog Ćwiczenie 2.

Używając przeglądarki internetowej wyszukaj i zapisz na dysku lokalnym obrazek, który będzie Cię reprezentował (może to być np. motylek, kotek czy lew :). Nadaj obrazkowi nazwę w następujący sposób imie.nazwisko. Nie używaj polskich znaków. Postaraj się by plik nie mial więcej niż 0.5 Mb i nie zapomnij o poprawnym rozszerzeniu (będzie to prawdopodobnie: jpg, gif lub png).

Zapisz w katalogu Ćwiczenie 2 na Google Drive utworzony plik z obrazkiem.

Udostępnij ten plik prowadzącemu (poproś go o podanie adresu e-mail)

 

POCZTA ELEKTRONICZNA

Jedną z najczęściej wykorzystywanych funkcji internetu jest możliwość wysyłania wiadomości, czyli żargonowo mówiąc – "e-mail'i" . Używając swojego konta na Google Apps, możesz wysyłać i odbierać pocztę korzystając z Gmail. Do tego wystarczy przeglądarka www.

 

Zadanie:

Będąc zalogowanym na swoje konto Google, wybierz Poczta:  

Teraz możesz wysłać swoją pierwszą wiadomość. Korystając ze znanego Ci już  adresu e-mail prowadzącego zajęcia wyślij prowadzącemu wiadomość zawierającą powitanie.

Za pomocą poczty można również wysyłać pliki.

Zadanie:

Używając przeglądarki www, wyszukaj dowolny plik graficzny i wyślij obrazek dwóm osobom z Twojej grupy ćwiczeniowej TI. (Zapytaj ich teraz o adresy e-mail.) Obrazki, które otrzymasz od kolegów zapisz na dysku Google w katalogu Ćwiczenie 2obejrzyj.

Posiadanie masy znajomych z adresami mail skutkuje tym, iż niezbędna do przechowania wszystkich kontaktów staje się książka adresowa.

Wybierz Kontakty w menu Poczta:

 

Utwórz nową grupę, nazywając ją: GRUPA TI:

 

Następnie dodaj adresy mail osób z Twojej grupy do wcześniej utworzonej grupy. Wyślij e-mail do nowo utworzonej grupy przedstawiając się.

 

CHAT

Ulubioną rozrywką użytkowników internetu jest chat, czyli internetowe pogaduszki. W Polsce najbardziej znanym operatorem tej usługi jest firma GG Network S.A. będąca kiedyś częścią Wirtualnej Polski. Są też inni operatorzy jak tlen, czy MSN. My będziemy używać Google Talk.

Dostęp do czatu jest na stronie Poczta, gdzie po lewej stronie znajdujemy menu:

 

Na chat przyszedł czas. Aby zacząć rozmowę wybierz ikonkę czatu ze swoim sąsiadem:

 

Wypróbuj tryb konferencyjny w którym czatujesz z kilkoma osobami.

 

KALENDARZ

Zadanie:

Google Apps oferuje wygodny kalendarz: .

Wykorzystaj go do przygotowania swojego tygodniowego planu zajęć. Aby utworzyć nowy kalendarz wybierz Moje kalendarze -> Utwórz nowy kalendarz:

 

Kolejne zajęcia można dodawać do kalendarza korzystając z przycisku UTWÓRZ. Po skończeniu (kiedy wpiszesz już wszystkie zajęcia z całego tygodnia) - udostępnij prowadzącemu swój KALENDARZ oraz cały katalog Ćwiczenie 2, zawierający stworzone podczas zajęć pliki.

Podsumowanie ćwiczenia

Wymagane umiejętności:

  • zalogować się na konto na odległym komputerze; wylogować się
  • sprawdzić, jak nazywa się maszyna, na której jest się zalogowanym
  • przesłać plik na serwer/z serwera
  • przesłać plik ze zmianą nazwy
  • podstawowa obsługa konta pocztowego gmail
  • wykorzystanie chmury google drive
  • Problemy i zagadnienia:
  • Dlaczego nie jest dobrym pomysłem zakładanie sobie tego samego hasła na różnych kontach?
  • Czy można przesłać cały katalog wraz z zawartością?
  • Co to jest chmura?

Przed wylogowaniem się (!) pamiętaj o:

Wszystkie pliki utworzone podczas pracy na koncie Gościa zostają usunięte w momencie Twojego wylogowania!
Polecenia dotyczące wysłania pliku lub plików na Dysk Google (Google Drive) należy wykonać przed wylogowaniem się (to dość oczywiste, prawda? ;). Jeżeli z jakichkolwiek powodów utworzony (lub zmodyfikowany) podczas zajęć TI plik nie zostanie wysłany na Dysk Google przed wylogowaniem się, to nie będzie żadnej możliwości odzyskania go po wylogowaniu się.
Proszę o tym pamiętać, ponieważ w przypadku takiej sytuacji jedynym wyjściem będzie ponowne wykonanie danego ćwiczenia - w dowolnym (innym, niż wynikającym z planu) terminie.

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Magdalena Ślusarz
Treść wprowadzona przez: Magdalena Ślusarz
Ostatnia modyfikacja: 
wtorek, 14 października 2014 roku, 12:55